Στη σύγχρονη τουριστική βιομηχανία, ο επισκέπτης δεν αγοράζει πια απλώς ένα δωμάτιο ή ένα γεύμα, αγοράζει μια εμπειρία που θα θυμάται. Το θέμα αυτό είναι στο επίκεντρο ενός βιβλίου-αναφοράς για όποιον θέλει να το μελετήσει σε βάθος: το A Practical Guide to Managing Tourist Experiences της Isabelle Frochot, καθηγήτριας με πολυετή έρευνα στη συμπεριφορά του τουρίστα.
Το βιβλίο ακολουθεί τη διαδρομή του τουρίστα βήμα-βήμα: ξεκινά από τη συμπεριφορά του καταναλωτή, τη διαδικασία λήψης απόφασης και την ανάγκη του ταξιδιώτη για απόδραση, δίνοντας έμφαση στις στρατηγικές προεκτάσεις αυτής της συμπεριφοράς και στην έννοια της εμβύθισης (immersion) στον τουρισμό. Στη συνέχεια εξετάζει την επίδραση των εμπειριών, τις τάσεις στον τουρισμό εμπειρίας, όπως η ευεξία, η βιωσιμότητα, η αυθεντικότητα και η φαντασία, και προτείνει μοντέλα σχεδιασμού εμπειριών, ενώ το τελευταίο κεφάλαιο προτείνει μια μέθοδο δέκα βημάτων για τον σχεδιασμό αξέχαστων τουριστικών εμπειριών. Είναι, όπως σημειώνεται, ένα βιβλίο γεμάτο μελέτες περίπτωσης και παραδείγματα, από το forest bathing στη Φινλανδία μέχρι το κυνήγι τρούφας στην Ιταλία, κάτι που το κάνει ιδιαίτερα χρήσιμο για όποιον εργάζεται στην πράξη και όχι μόνο θεωρητικά στον τουρισμό.
Γιατί αφορά άμεσα μάγειρες, ζαχαροπλάστες και ξενοδόχους;
Αν αντικαταστήσουμε τη λέξη «τουρίστας» με «επισκέπτης του εστιατορίου ή του ξενοδοχείου μας», η λογική του βιβλίου εφαρμόζεται σχεδόν αυτούσια στην καθημερινότητα μιας επαγγελματικής κουζίνας ή μιας ξενοδοχειακής μονάδας:
Η ανάγκη για απόδραση. Ένας επισκέπτης δεν έρχεται μόνο για να φάει· έρχεται για να ζήσει κάτι διαφορετικό από την καθημερινότητά του. Ένα μενού που αφηγείται μια ιστορία τόπου, μια παρουσίαση πιάτου που εκπλήσσει, μια γευστική διαδρομή σε ένα ξενοδοχείο, όλα αυτά λειτουργούν ως μικρές «αποδράσεις».
Η εμβύθιση (immersion). Στη γαστρονομία, η εμβύθιση μπορεί να είναι το άρωμα που υποδέχεται τον επισκέπτη, ο τρόπος που σερβίρεται ένα επιδόρπιο μπροστά στα μάτια του, ή η αφήγηση της προέλευσης ενός υλικού από τον ίδιο τον σεφ.
Οι τάσεις που αναφέρει το βιβλίο —ευεξία, βιωσιμότητα, αυθεντικότητα— συμπίπτουν ακριβώς με όσα είδαμε και στο άρθρο μας για τις τρέχουσες τάσεις της γαστρονομίας. Αυτό δεν είναι σύμπτωση: η εμπειρία φιλοξενίας και η γαστρονομική εμπειρία κινούνται πλέον μαζί, όχι παράλληλα.
Η μέθοδος των δέκα βημάτων για τον σχεδιασμό εμπειριών μπορεί να αποτελέσει ένα πρακτικό εργαλείο για κάθε ξενοδοχείο ή εστιατόριο που θέλει να σχεδιάσει τη στιγμή του γεύματος: από την υποδοχή μέχρι το τελευταίο κουτάλι του επιδορπίου.
Μια πρόσκληση για βαθύτερη μελέτη
Για όποιον εργάζεται στη διαχείριση μιας ξενοδοχειακής μονάδας, ενός εστιατορίου ή μιας ομάδας κουζίνας, το βιβλίο της Frochot προσφέρει κάτι σπάνιο: μια ακαδημαϊκά τεκμηριωμένη αλλά απόλυτα πρακτική ματιά στο πώς χτίζεται μια εμπειρία που ο επισκέπτης θα θυμάται —και θα μοιραστεί— πολύ καιρό μετά το τέλος του ταξιδιού του. Αξίζει ανάγνωση σε όποιον θέλει να περάσει από τη λογική του «σερβίρω ένα πιάτο» στη λογική του «σχεδιάζω μια εμπειρία».